Əmək haqqı tutulmaları: dörd başlıq
Azərbaycanda əmək haqqından dörd tutulma aparılır və hər birinin öz pilləsi, öz sektor fərqi var. Ən çox qarışdırılan məqam budur: bir hissəsi işçidən tutulur, bir hissəsini isə işəgötürən əlavə olaraq ödəyir. «Maaş 1 000 manatdır» cümləsi ona görə üç fərqli rəqəm deməkdir - ümumi, əlinə çatan və işəgötürənin tam xərci.
Dörd tutulma
| Tutulma | İşçidən | İşəgötürəndən |
|---|---|---|
| Gəlir vergisi | var | - |
| Sosial sığorta (DSMF) | var | var |
| İşsizlikdən sığorta | var | var |
| İcbari tibbi sığorta | var | var |
Pillə məntiqi
Tutulmaların çoxu pilləlidir: müəyyən həddə qədər bir faiz, o həddin üstündəki hissəyə isə başqa faiz tətbiq olunur. Bəzi pillələrdə həddə qədərki hissə faiz yox, sabit məbləğ kimi verilir.
Qeyri-neft özəl sektor üçün 2019-cu ildən 7 illik güzəştli rejim vardı: aylıq 8 000 ₼-ə qədər gəlir vergisi sıfır idi. Həmin rejim 31 dekabr 2025-də bitdi. 1 yanvar 2026-dan gəlir vergisi 2 500 ₼-ə qədər 3%, 2 500-8 000 ₼ arasında 75 ₼ + 10%, 8 000 ₼-dən yuxarı isə 625 ₼ + 14%-dir. Aylıq gəlir 2 500 ₼-ə qədərdirsə, onun 200 ₼-i vergidən azaddır (Vergi Məcəlləsi 102.1.6).
Aşağı pillənin faizi növbəti illərdə də qalxır: 2027-də 5%, 2028-dən 7%. Yəni bu, bir dəfəlik dəyişiklik deyil - üç il ardıcıl yenilənmə deməkdir.
Vacib: faizlər və pillə hədləri vaxtaşırı dəyişir, güzəştli rejimin isə öz müddəti var. Aşağıdakı nümunə ERPONA-nın başlanğıc dərəcə cədvəli ilə hesablanıb və mühasiblə təsdiqlənməlidir. Bu mətn hüquqi məsləhət deyil.
Nümunə: 1 000 ₼ ümumi maaş
Qeyri-neft özəl sektor üçün:
| Sətir | Məbləğ |
|---|---|
| Ümumi əmək haqqı | 1 000,00 ₼ |
| Sosial sığorta - işçidən | 86,00 ₼ |
| İşsizlikdən sığorta - işçidən | 5,00 ₼ |
| İcbari tibbi sığorta - işçidən | 20,00 ₼ |
| Gəlir vergisi (1 000 - 200) × 3% | 24,00 ₼ |
| İşçinin əlinə çatan | 865,00 ₼ |
| İşəgötürənin ayırmaları | 189,00 ₼ |
| İşəgötürənin tam xərci | 1 189,00 ₼ |
Yəni 1 000 manatlıq vəzifə əslində şirkətə 1 189 manata başa gəlir, işçi isə 865 manat alır. 2025-ci ildə eyni maaşda işçinin əlinə 889 manat çatırdı - fərq güzəştin bitməsidir. Büdcə planlaşdıranda ən çox buraxılan səhv birinci rəqəmlə hesablamaqdır.
Öz rəqəminizi yoxlamaq üçün: əmək haqqı kalkulyatoru.
Sistemdə necə olmalıdır
Dərəcələri proqramın koduna yazmaq ən çox yayılmış səhvdir. Qanun dəyişən gün şirkət yeni buraxılış gözləməli olur - və o gün mütləq gəlir. 1 yanvar 2026 elə o gün idi. Düzgün həll: dərəcələr cədvəl sətri kimi bazada saxlanılır və hər sətrin qüvvədəolma tarixi olur.
- Mühasib yeni dərəcəni özü əlavə edir
- Köhnə dövrün hesablaması köhnə dərəcə ilə qalır
- Hesablamanın hansı sətrə əsaslandığı görünür
Bir məqam da uçot sualıdır: gəlir vergisi ümumi məbləğdən, yoxsa sosial ayırma çıxıldıqdan sonra hesablanır? Bu, kodda gizlədilməli deyil - mühasib nəyi seçdiyini görməlidir.
Növbəti addım
ERPONA-da əmək haqqı bir aylıq hesablaşmadır və bütün işçilər üçün bir mühasibat yazılışı yaradır: 45 işçi üçün 45 ayrı yazılış baş kitabı oxunmaz edir. Mühasib üçün səhifə · Demo sorğusu